Je hebt ze niet voor het kiezen… Of toch wel.

Afgelopen juli was ik in de bergen. Niet zomaar een dagje of twee. Maar eerder een dagje of twintig. Ik had besloten om van het Spaanse Léon naar Oviedo te lopen en daar de bocht naar links te nemen richting Santiago de Compostela. Voor veel mensen wel bekend van de pelgrimstocht. Dit was er ook één (of eigenlijk twee: de San Salvador, en de Primitivo. Samen goed voor 500km). Alleen zo onbekend, dat er dagelijks maar een handjevol mensen het pad over de antieke Romeinse route naar Oviedo loopt.

Die bergen waren geen kattenpis. Op zich best te doen, maar het venijn zat hem in het feit dat ze niet ophielden. Ziet u, ze gingen maar door: 350 kilometer lang. Met regelmatig stijgingspercentages van zo’n 46% omhoog en ook weer omlaag. Waarbij de voorkeuren per dag verschillen. Nu ben ik absoluut geen busganger, maar al was ik dat geweest – de keuze was er niet. Ik hopte van herberg naar herberg in vage gehuchten (gebouwtjes die tevens dienst deden als gemeentehuis, buurthuis of school) en dat was het dan.

Het was niet de eerste keer dat ik zoiets ondernam (als kind wandelde ik jarenlang met mijn ouders door de Alpen en ik was in 2008 al op dat beroemde-en-commerciële-pelgrimspad-vanuit-de-pyreneeën), maar het was wel de eerste keer dat ik dagenlang na elke bergtop onmiddellijk een nieuwe ontmoete. Ik kan nog steeds niet precies uitleggen wat me er zo in raakte, maar het was de hemel en de hel tegelijk. Ik mis het als kiespijn en als mijn allerliefste schat. Ik wil morgen nog een keer en er nooit meer terug.

Omdat de intervallen op de route naar Oviedo zo groot zijn, kwam ik 130 kilometer lang, telkens dezelfde drie mensen tegen: Een vader (72) en zoon (49) uit een Spaanse stad en een Italiaanse kleuterjuf (39) uit Milaan, die geen woord over de grens sprak, maar wel de marathon van New York wilde lopen. Overdag zag je ze niet, maar ’s avonds sliepen we in hetzelfde gebouwtje. De dynamiek binnen zo’n gegeven is natuurlijk fantastisch. Ik begreep opeens weer de luxe van wonen in een stad, waar je anoniem bent en kunt kiezen met wie je omgaat. Ik voelde weer de beperking die je binnen een organisatie hebt, als je niet hebt mogen kiezen wie je collegae zijn.

De Spaanse vader droeg overal hartslag-, bloeddruk- en hoogtemeters, vechtend tegen de aftakeling. De Spaanse zoon was in een identiteitscrisis verwikkeld en wilde van tuinman transformeren in taaldocent, dus spraken we alle woorden in vier talen uit, en de Italiaanse koketteerde met het feit dat ze geen stokken had meegenomen (superstoer en oliedom, maar daar kwam ze later pas achter). Ik liep daar als een soort quasi-bezoeker van de huishoudbeurs tussendoor. Althans, die projectie had ik mezelf gegeven. Elke middag als ik de Spaanse vader en Italiaanse vrouw weer zag, waren ze verbaasd dat ik niet verdwaald was of ergens in een ravijn bungelde. Dat ik in werkelijkheid gewoon genoten had van de vertraging en de stilte, kwam niet in ze op. Ondertussen spraken de zoon en ik over de filosofische kanten van het leven en dwarrelde de avond voorbij met bier en rode wijn. Allemaal bij gebrek aan beter, maar daar kwam ik pas achter toen het isolement van de bergen eindigde en ik in Oviedo het licht zag.

Ooit, al zeker een decennium of twee geleden, realiseerde ik me dat er 17 miljoen mensen in Nederland wonen en dat dat genoeg is, om er altijd een paar leuke tussen uit te vissen. En zij vissen jou. Een subliem feit. Dit besef was zó handig, dat sociale contexten daarna geen enkele ruimte in mijn brein meer innamen. Nu heb ik sowieso al een leuke-mensen-overschot en voel me zelden alleen, maar ik ben een sentimenteel ei en vind afwijzen verschrikkelijk, dus dit inzicht paste me destijds als gegoten.

Ik plakte hier de ‘law of two feet’ (open space) nog even aan vast, die vertelt dat je je twee voeten moet gebruiken om daar te komen waar je voor jezelf van waarde bent, met een extra vleugje ‘when it’s not fun, it’s not sustainable‘ (dragon dreaming) en een theelepel ‘doen door niets te doen‘ (WuWei, Taoïsme). Zo gaat het al jaren heel gezellig en luchtig. En zo niet, dan fix ik het of ga weg.

Tot je dus midden in het Cantabrisch gebergte tot de ontdekking komt, hoe dat andere ook alweer werkt: Als je niet weg kunt. Ik begreep opeens weer waarom er liefdesstelletjes in ‘Big Brother’ ontstaan, hoe gedoogsituaties werken en hoe het komt dat mensen zichzelf soms de vreselijkste dingen laten zeggen, alles onder het mom van ‘de goeie lieve vrede’. Potjandikke. Werd ik even met mijn neus op de feiten gedrukt.

Want stel hè, dat deze drie mensen in de bergen, de enigen op de wereld zouden zijn geweest. Voor altijd in plaats van voor – laten we zeggen – 130km. Wat zou ik dan hebben gedaan? Had ik me dan aan de voeten geworpen van de Spaanse zoon? Was ik ook gezwicht voor tientallen apparaten en een obsessieve manier van het lichaam beleven? Of, was het me gelukt om te gaan. Trouw te blijven aan mezelf. En het leuk hebben in mijn eigen tinkerbel-wereld. 

De laatste 36 kilometer van de route gaven me een kans om te ontsnappen. Ik sloeg elke pauze over, luisterde de hele dag muziek en liep een straatje om, gewoon omdat het kon. Anderhalf uur eerder dan het trio, arriveerde ik in Oviedo. De zoon keek verrast toen hij het hoorde, de vader bewonderend en de Italiaanse dacht dat ik met de bus was gegaan… (‘tot tien tellen voor je reageert‘ zei mijn vader vroeger altijd. Nou, dat is dus mooi mislukt; ik ken heel veel scheldwoorden in het Italiaans).

‘Zal ik jullie samen op een kamer doen?’ vroeg de monnik die hen inschreef in de herberg alias klooster. Hij glimlachte me vriendelijk toe. En toen zei ik ‘Nee.’ De blikken, van zowel de monnik als de anderen, waren niet eens verbaasd. ‘Nee.’ Ik schudde mijn hoofd. ‘Dat wil ik niet.’ Het waren de fijnste woorden die ik mezelf in 130 km had horen zeggen.

De moraal van dit verhaal? Zodra je iets te kiezen hebt, kies. En kies goed.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: