• +31 626715406
  • contact@annettedolle.nl

Een hernieuwd sociaal stelsel kost geen extra geld!

Een hernieuwd sociaal stelsel kost geen extra geld!

De verzorgingsstaat. Wie is er niet groot mee geworden? Het is het meest politiek geladen woord dat zich in mijn kinderbrein nestelde. Ik vond het een mooi woord. Lief zelfs. Dat er krachtige hervormingen omheen speelden, had ik in de jaren tachtig niet door. Dat er grootse bezuinigingen waren, ook niet. Ik plakte ‘verzorging’ en ‘staat’ aan elkaar en veronderstelde dat ik in het juiste land geboren was. Wat een cadeau! Die naïviteit heb ik lang vol kunnen houden, en zelfs een beetje om kunnen zetten in daadkracht. Het voordeel van volwassenheid is dat je ervaring krijgt met leven. En da’s weer handig om tendensen door de tijd heen te kunnen zien verglijden. De Verzorgingsstaat bewoog in de 21ste eeuw naar een Participatiestaat. En daar gaat wat mij betreft iets flink mis op het moment…

Zijn we te lui?

Of we nou te lui, te dom, te moe, te boos of te afwachtend zijn – het doet er niet meer toe. Het waarom is hartstikke interessant voor bij een fles wijn in een goed cafe op een late avond, maar op klaarlichte dag zijn er praktische handelingen nodig. Pragmatische insteken die werken. Om de simpele reden dat van de dat de vraag uit het verleden geweest is. Een gevaren schip. Soms denk ik wel eens dat mensen die áltijd blijven praten gewoon bang zijn voor de realiteit. Zolang je praat, hoef je niks te doen. En weet je ook niet wat de uitkomst is.

Toen we in 2012 Nederland van zwerfafval gingen opruimen, probeerde ik Duitsland en België ook aan te zwengelen. Leek me leuk om CNN en National Geographic te betrekken en heel West-Europa mee te nemen (‘Shoot for the moon, even if you miss, you’ll land among the stars‘). We copy-pasten alle info van Nederland naar Vlaanderen, maar in België zat men met een taalkwestie, die sociaal-cultureel doorwerkte. Dit vertraagde als een gek. In Duitsland daarentegen keken ze met wijd gesperde ogen naar Nederland: Hoe haalden we het in ons hoofd om een project zónder projectplan èn budget het luchtruim in te schieten? Dat kon echt niet (geen grap). Het Duitse opstartteam wilde eerst alles zeker-weten voor ze het land attendeerden op het geweldige plan. U raadt het al… Daar is het dus nooit van gekomen. Want hun plan was nooit perfect.

Maar de fatale denkfout die ze maakten was het onderschatten van het oplossend vermogen en de creativiteit van 80 miljoen mensen in Duitsland. Door 80 miljoen breinen buiten te sluiten tot je ‘plan’ perfect is, negeer je ook 560 miljoen verbindingen die kansen en mogelijkheden genereren, waar je in een klein groepje nooit aan denkt! Om te ontdekken welke mogelijkheden in je idee besloten liggen, móet je beginnen en open staan voor wonderen. Ja, dit vraagt improvisatietalent en flexibiliteit. Maar hoe denkt u dat onze voorouders het deden? Met uitgehakte steentabletten achter een hert aanrennen op de hei? Schrijven deed men enkel om te reflecteren en verhalen over te dragen. Niet om subsidies mee aan te vragen…

We zeuren veel te vaak om geld

We zeuren veel te vaak om geld, waar we prima zelf ook even anders kunnen handelen. Maar, dan gaan er banen verloren! Klopt. Maar, dan moeten we ons hele operationele systeem ombouwen! Klopt ook. Maar, dan weten we niet meer hoe het precies moet! Klopt alweer. Maar, dan moeten we nieuwe dingen leren! Bingo. Maar, we werken met mensen en kunnen niet experimenten! Snap ik. Maar, dan moeten we nieuwe dingen leren! Helemaal waar!

We zeuren om geld, omdat we niet willen leren. Terwijl deze tijd bij uitsteek een lerend karakter heeft. Het is de ‘age of development‘. Als je ooit een nieuwe vaardigheid of kennis wilde opdoen, dat je meteen in de praktijk kan brengen, doe het dan nú. Het grote voordeel van chaos is dat er tussenruimte ontstaat. Gratis tussenruimte waarin plaats is voor experiment en ontwikkeling. ‘Vroeguh’ vroegen we om geld als we een nieuw systeem wilden bouwen. Alles was duur en mensen moesten betaald worden. Dat kwam omdat internet wel bestond, maar nog niet doorgedrongen was tot de gemiddelde mens. We wisten nog niet hoeveel sneller, makkelijker en goedkoper we dingen konden organiseren. Maar nu dat wel kan is er nog maar één ding dat ons tegen houdt: wijzelf.

Onze vreselijke zucht naar alles waar we maar geen verantwoordelijkheid voor willen nemen. Zodat we het af kunnen schuiven op Den Haag. Het is vloeken in de kerk, maar de grens die het ministerie van OCW neerlegde bij de geldvoorziening, juich ik van harte toe. Luidkeels hoera! En ik hoop van harte dat ze voet bij stuk houden. Het enige dat Den Haag anders moet doen is specifieker in de richting worden: De zuivere bedoeling sturen, bij gebrek aan beter in het land. Want, natuurlijk ben ik ook voor een forse salarisverhoging van alle leraren en onderwijs ondersteunend personeel. En dat de gelijke schaling tussen primair en voortgezet onderwijs er niets is, is meer dan absurd. Maar het antwoord ligt niet in Den Haag. Niet betreft het onderwijs. Niet voor de zorg, niet voor de politie of de welzijnsorganisaties…

Het antwoord is simpel en gratis!

In mijn beleving is dit al miljoenen keren gezegd en geschreven door talloze mensen. Maar tot het tipping point (kantelpunt) bereikt is moeten we daar kennelijk vrolijk en liefdevol mee doorgaan. ;) Het antwoord op het geldgezeur is uitermate simpel. Pas als wij (laten we klein beginnen en het bij ons 17 miljoenenlandje houden) snappen hóe we met zelfbehoud, onzuivere en onethische frauduleuze zaakjes kunnen ontmantelen, en we begrijpen dat tijd niet synoniem is aan geld, zal er iets resoluut draaien.

1 Met zelfbehoud onethisch gedoe ontmantelen. De vraag blijft overal terugkomen. Als ik doorvraag bij lezingen of sessies is het herhalende antwoord ‘Niemand durft zich uit te spreken. Ten eerste is dat al niet waar, want ik ken genoeg mensen die zich uitspreken. Ten tweede wordt er gelijktijdig mee gezegd ‘Niemand van ons heeft zin zijn eigen positie te verschuiven‘. Wat u weten moet over mensen die zich niet uitspreken, is dat het vaak een andere reden heeft dan wat ze voorspiegelen. Niet altijd, die situaties zijn er natuurlijk ook. Maar vaak. Bij angst is onze eerste neiging om naar de ander te kijken. Naar dat wat de ander bang maakt. Zéér terecht bij realistisch en serieus dreigend gevaar (!), maar aan u de schone taak om daar snel en efficiënt achter te komen. En vaak – niet altijd, maar wel vaak – is dat gevaar niet heel dreigend of realistisch. Blijft er dus over dat mensen zichzelf de vraag moeten stellen: Waarom draag ík niet bij aan een samenleving die is zoals ik hem wens? Klaar.

2 Tijd en geld zijn niet synoniem aan elkaar. Ik weet niet wie die rare kronkel in ons hoofd heeft gebracht (ja, ik weet het wel, maar het waarom doet er niet toe). We moeten er van af. We gaan (mij iets te traag) naar een nieuwe werkelijkheid waar kwaliteit en energie synoniem zijn aan geld. Met grote dank aan digitale wonderen, kunnen we dingen bouwen die ons enorm veel tijd besparen op allerlei vlakken (mits je bereidt bent de gebruiksaanwijzing van de applicaties te leren). Administratie kan met zeker vier uur per week omlaag, zodat er tijd over is voor andere dingen. Als je de digitale dienstverlening in de smiezen hebt, ben je zo klaar. Maar… omdat wij nog steeds tijd ruilen voor geld, en mensen geen ruimte nemen om nieuwe dingen te leren (want ze hebben het allemaal veel te druk met de oude stijl), draaien we in een vicieuze cirkel rondjes en komen geen stap vooruit. Oliedom.

Als ik iets kan maken in een uur, waar iemand anders vier uur over doet (wederom geen grap, het komt voor), waarom zou ik dan minder waarde verdienen dan degene die er langer over doet? Da’s een heel gek uitgangspunt. Een voorbeeld: Mijn voornaamste werk is om mensen dingen te leren. De vorm maakt me niet, zolang we maar ontwikkelen, dan ben ik blij (en dat was toch de essentie van ‘werk’? ;)). Organisaties vragen mij hoeveel ik kost per uur. Ze tellen de uren op en bedenken een tarief. Vorig jaar heb ik hier uitvoerig mee geëxperimenteerd. Ik gaf de organisatie de keuze om mee te gaan in het experiment of niet. We draaiden het om, ik gaf de sessie en álle betrokkenen bepaalden de waarde (hier zit het onderscheid met waardebepaling achteraf). Nou, dat ging dus helemaal mis. Hilarische ontdekking! Ondanks mijn jip-en-janneke infographic (de moeite van het bekijken waard), ondanks mijn verbale uitleg, ondanks een richttarief, ondanks begeleiding van de directeur, slaagden drie teams er niet in mij een representatief bedrag te geven. Ze kwamen uit op 20% van het bedrag dat gemiddeld in de markt uitgegeven wordt. Verklaring? Ze bleven hun context (loondienst) vergelijken met de mijne (ondernemer).

Je bent hier maar vier uur geweest’ opperde iemand. Het oude paradigma tijd is geld trad weer op. Tijd is geen geld. Tijd is energie. Het is het meest persoonsgebonden budget dat we kennen. Het meest rijke kapitaal – naast liefde – dat we hebben. Ons leven bestaat uit die energie. Die we praktisch omgezet hebben in seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden en jaren. Gewoon om het handig te maken, niet omdat het waar is. Het is een bedacht construct – de klok. Als we stoppen met wijzen naar de wijzers van die klok. En als we stoppen met standvastig vasthouden aan angst voor de ander. En we voegen daar een vleugje digitale wonderen aan toe, hoeven we echt niet meer naar Den Haag. Dan sturen we gewoon een mailtje naar het bestuur en spreken ons uit en hangen daar consequenties aan vast. Tot iedereen op de plek is waar hij zijn wil.

Ik.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: