Stop de paniek, zet liever je bullshitradar aan

Paniek is een heel slechte graadmeter. Ja, ook een slechte raadgever. Maar de graadmeter komt eerst. Er stroomt, als je paniek hebt, letterlijk minder zuurstof door je brein. Alsof je lichaam zeggen wil ‘Joh, jij bang? We zullen je een echte reden geven voor angst’. En hop, daar stopt je belangrijkste toevoer. Het koolzuur (CO2) wil eruit en voor je het weet begin je te hyperventileren.

Die fysieke reactie is negen van de tien een regelrechte fata morgana van je eigen systeem. Geregisseerd door je amygdala (een stukje in je emotionele brein). Die amygdala ‘bevat een oeroude paniekknop, die in eerste instantie is ontstaan om te reageren op verstikking. Veel later in de evolutie van de mens heeft hij zichzelf aangepast om ook bij het aanleren van andere angsten ingedrukt te worden. Dus treedt er een ingenieuze werking op die je tot hyperventilatie aanzet. Zie hier het mysterie van de hyperventilatie ontrafeld.

Paniek is een slechte graadmeter

Paniek is daarom altijd een reactie-in-interactie. Een interactie tussen je lichaam en je emotionele brein. Tussen je buiten- en binnenwereld. En tussen de keuze of je iets schuld-geeft of aandeel-neemt. Dat laatste vraagt een korte toelichting: Zo’n jaar of tien geleden leerde een psychotherapeut me het onderscheid kennen tussen ‘schuld’ en ‘aandeel’. Schuld gaat over boete doen. Aandeel: over erkenning. Sindsdien spreek ik nooit meer van mijn-schuld. Ik heb in elke situatie een aandeel, omdat ik er toe doe. Dat is iets positiefs. Iets moois juist.

Dit besef veranderde niet alleen de blik op mezelf, maar ook op hoe ik anderen zie. Mensen die niet in staat zijn om hun aandeel te erkennen in een situatie, laten me meteen een groot deel van hun persoonlijkheid zien. Ik werk vaak in teams waar iets getransformeerd moet worden, en waar de angsten over tafel vliegen. Mensen die vrij snel in staat zijn om hun aandeel uit te spreken, worden verderop altijd de ambassadeurs en dragers van het project. Het zijn sociale hefbomen en trajectversnellers.

Terug naar de paniek, want die mag er heus zijn: Maar meer dan vaak denken mensen tegenwoordig dat hun paniekreactie op actualiteiten uit de buitenwereld is berust. Of dat het een teken is van de kosmos, het universum, God, you name it. En dat het de waarheid is…
Waar is het zeker. ‘Alles dat je voelt is waar‘ zeg ik al jaren tegen klanten. ‘Maar, je moet wel onderzoeken wie de boodschapper is, pas dan weet je wat de paniek betekent’.

Als je níet weet waar de oorsprong van je angst ligt, en je het aandeel bij de buitenwereld legt (ja, daar vallen ook je ouders onder), zul je nooit vrij raken. Zul je nooit zonder ego-shit in een team kunnen samenwerken. En erger nog, zal je op een dag door de mand vallen; Self-fulfilling prophecy. Want mensen pikken het op een gegeven moment niet meer als je negativiteit blijft rondstrooien die gewoon in je eigen prullenbak thuishoort. Maar als het je lukt om eerlijk te zijn, zal je zien dat de fysieke reactie ook je lichaam uitstroomt. Zuurstof genoeg. Zowel in je binnen- als buitenwereld. Soms is het zelfs zo dat onze grootste angsten verlangens zijn naar grote liefdes.

Paniek is een slechte raadgever

De fysieke en emotionele paniekreactie is áltijd echt. De bron die iemand er bij ‘raadt’ vaak niet. Dat vraagt om moed, durf, eerlijkheid, tijd, gesprek en een omgeving die loepzuiver met je is. Van meepraters is nog nooit iemand beter geworden, al is het een genot op de korte termijn. Belanghebbenden zullen nooit hun eigen glazen ingooien, waardoor het niet direct de meest slimme mensen zijn om naar toe te gaan als je reflectie nodig hebt (zegt niks over hun intelligentie, maar alles over je relatie).

Tijdens de Corona-crisis zien we hetzelfde ontstaan; door de terechte angst en de paniek die daaruit ontstaat, slaan allerlei mensen angstvallig om zich heen. De emotie moet eruit, maar het bijpraten bij het koffiezetapparaat op kantoor, in de lift, op het bordes voor de ingang… het is allemaal verdwenen doordat we thuiszitten. Sociale media en talkshows spoelen vol met keukentafelgesprekken, waar je de relevante en belangrijke kennis tussenuit moet vissen.

Níemand weet hoe het hierna er uit ziet. We weten niet welke kracht er bij ons naar boven komt. We weten niet of het goede of slechte wint. We weten níks. Het enige dat we zeker weten is, dat er een virus rondgaat dat zich te snel verspreidt op een manier die we nog niet doorgrondt hebben. We weten ook dat er mensen sneller doodgaan dan bij andere virussen en dat dat vaak oudere mensen zijn, maar de uitzonderingen kennen we ook. Dus kortom: Generiek is er niets. Aan ons de taak om met het niet-weten in het reine te komen, en niet te verlammen van angst voor de toekomst.

Je eigen Bullshit-radar

Wat helpt, in zo’n paniek-zaaiende-samenleving waarbij mensen hun toevlucht zoeken in (sociale) media, is je Bullshit-radar aanzetten. Een Bullshit-radar gedoogt niet: Dat is zo’n beetje de essentie van het spelletje. Het ziet alles zoals het is. Het is congruenter dan denkbaar. Het is eerlijk, liefdevol, vergevingsgezind. Huh? ‘Vergevingsgezind?’ Jazeker.

Een Bullshit-radar haalt de ruis weg. Alle ruis. Dus ook de ruis die je ego normaliter vasthoudt, om een ander of jezelf niet te hoeven vergeven. De enige reden waardoor mensen namelijk niet tot vergeven komen, is ego. Angst dat de pijn geen erkenning krijgt en niet serieus genomen wordt. Maar als álles congruent en eerlijk is, kun je vergeven in luttele seconden. Fluitje van een cent.

Een klein voorbeeld: Afgelopen winter maakte ik iets bijzonders mee; in korte tijd vertelden drie mensen me dat ze jaloers op me waren geweest. Afgunstig zelfs. Ze waren tot inzicht gekomen dat het meer over hen zei, dan over mij. Bij de eerste was ik beduusd, maar blij. Ik vond het mooi dat de man eerlijk naar zichzelf was. Maar, bij de derde zat ik met tranen in mijn ogen aan de telefoon. Ik had die jaloezie en afwijzing heus gevoeld – de hele mieterse bende. Ik ben geconditioneerd met het mantra dat je altijd eerst naar jezelf moet kijken als iets niet lekker loopt. Dat had ik hier dan ook gedaan. En was uiteindelijk onzeker geworden; me kleiner gaan maken bij hen in de buurt. Mijn spontaniteit was verdwenen. En daarmee mijn kracht.

Terug naar de kern: Door de erkenning kreeg ik instant mijn autonomie terug en kwam zo ook weer in mijn kracht te staan. Mijn openheid en onafhankelijkheid kwamen terug en ik kon weer ‘ademhalen’. Dit kan werkelijk binnen een minuut gebeuren. Het enige dat je moet doen is je ego loslaten.

Het enige dat we weten is dat we niks weten.

Wat er ook gezegd wordt door regeringen, specialisten, experts, de goegemeente, en de buurvrouw over de heg; Zet je Bullshit-radar aan en signaleer waar je de paniek voelt als die oplaait. Wat wil het je vertellen? Waar ben je bang voor. Want, niemand weet het helemaal zeker. Zelfs dit blog is Bullshit. ;)

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

© 2020 Annette Dölle . Theme by Viva Themes.
%d bloggers liken dit: