• +31 626715406
  • contact@annettedolle.nl

Leiderschap

Creative Commons in Sprekersland. #onderwijs

Pas bij de 3e zin viel het me op. Deze tekst kende ik… Het zou toch niet? Nee, vast een bewerking. Iets in die trant. Maar de zinnen vloeiden voort en de inhoud bleef gelijk. De speech van een bekende Nederlandse cabaretier bestond voor de helft uit een vertaling van een gedicht van Taylor Mali, een poetry slam spreker uit NewYork waar ik grote bewondering voor heb.

Ik luisterde vol bewondering. Wat mooi dat deze Taylor Mali erkenning kreeg en meer leraren zich er mee konden spiegelen, zoals ik ooit ook gedaan had. Een projectie van jewelste. Maar het enthousiasme boog radicaal om toen de speech van de cabaretier eindigde zónder ook maar enig woord over Mali te reppen. Verdwaasd bleef ik naar het scherm van mijn computer staren. En nu dan?  

Als de leerling zijn eigen onderwijs betaalt!

Stel, dat we al het geld dat nu naar onderwijs gaat, ‘gewoon’ uitdelen aan de mensen voor wie het bestemd is? Aan. De. Leerlingen. Stel dat we dat doen. Dan krijgt elke leerling aan het begin van het schooljaar een bundeltje geld. Pak ‘em beet zo’n €8.000,- netto, want dat is exact hetzelfde bedrag dat OCW nu aan de leerling in het VO uitgeeft. Makkelijk!

Het verschil tussen samenwerken en fuseren. #sociaaldomein

Misschien zit er iets in ons water, of is het de richting van de wind. Misschien stroomt het door de slootjes en ligt het op de fietspaden: onze door cultuur gedreven ondernemersgeest. En toegegeven, er gaat ook best iets goed! Want op de wereldranglijstjes staan we bij veel thema’s consequent in de top tien. Wie die lijstjes invult, weet ik niet, maar het is vast iemand die in mooie dingen gelooft. Hoe komt het dan dat we niet in elk domein die kennis en kunde gebruiken, die we voor handen hebben?

Van Vakbond naar Verzekeringsmaatschappij.

*Leestijd: 8 minuten* 

*Note. In dit artikel bespreek ik enkel de context bekeken vanuit het onderwijsveld.*

Ik leef, zolang ik me heugen kan, in de volste overtuiging dat als je in nood zit, er altijd iemand is die je helpen zal. Nou heb ik de mazzel dat dit ook al veertig jaar het geval is, dus er zal heus wel enige relatie zitten tussen mijn gedachte en de praktijkervaring. Sommige mensen zullen dit naïef vinden, of misschien denken dat ik nog nooit werkelijke problemen heb gekend. Anderen zullen knikken en het beamen, of er vanuit een pragmatische levenshouding weinig aandacht aan schenken. Het mooie van samen-leven is dat we er allemaal anders naar mogen kijken. Pas als iets de huis-tuin-en-keuken-logica overstijgt is het handig om daar, wat mij betreft, een collectieve keuze in te maken.

Als we het salaris van de bestuurder en de conciërge omdraaien.

Al een paar maanden mijmer ik over iets dat me zowel spannend als subliem lijkt. Het begon als ludiek ideetje dat ik steeds serieuzer begon te nemen, tot ik het ging testen bij de mensen waarover het ging: Bestuurders en Conciërges in het onderwijs. 

Waarom ik nu anders over het Lerarenregister denk.

Het is gemakkelijk om tegen het Lerarenregister te zijn. Heel makkelijk zelfs. Toen ik een paar weken geleden via social media naar reacties vroeg, waren de postduiven niet aan te slepen. Binnen een paar uur had ik koffie uitnodigingen van alle actiegroepen-tegen die je maar bedenken kan. En toen had ik het eigenlijk al kunnen weten… Want actiegroepen-tegen krijg je alleen als je een vet goed idee de wereld in geslingerd hebt. Dit constateerde ik al tijdens powwow-sessies over Easycratisch Werken, waarna ik het tot een ludieke wetmatigheid vervormde. Elk subliem project verdient een actiegroep tegen. Heb je die niet? Dan ben je niet subliem genoeg. (lees: tevens een slimme manier om met weerstand om te gaan ;)).

Eindelijk! Er komt weer een ‘Dragon Dreaming’ training aan!

Eindelijk! Er komt weer een Hollandse Dragon Dreaming training aan!

Een meningtekst: De mensen en het schoolsysteem.

Het filmpje is me nu drie keer te vaak toegestuurd. Door drie lieve mensen, dat wel. En drie keer heb ik dankjewel gezegd. ‘Ik zal er naar kijken’, zei ik erbij. Vanmorgen was dat moment eindelijk daar. Ik stond op het punt om te ontdekken wat 386.268 anderen voor mij al ontdekt hadden.

PLAY. 

Trots. En dat mag hardop gezegd!

Het heeft me zeker een paar seconden gekost. Minuten. Oké dan. Een uurtje of twee. Tot ik het hardop durfde te roepen. Ik ben namelijk trots. Zo trots als je je kan voelen als je eerste aardbeien rood kleuren. Of er een pompoen verschijnt aan de gele bloem in je tuin. Het trotse soort waar je wel iets aan kan doen en ook weer niet. Omdat je ook geluk moet hebben. ‘Hoe heb je dat in hemelsnaam gedaan?’ vragen de buren die mijn tomaten in sneltreinvaart de tuin zien overnemen. Ik haal mijn schouders op en zeg Wu Wei.’ Ik zweer bij wu wei. ‘Doen door niets te doen‘. Een loslaten en ogenschijnlijk niks doen, zonder inactief te zijn. Maar f*ck hé. Hoe makkelijk is dat? Schouders ophalen. Achterafgelul. Alsof er geen strijd, onzekerheid en spanning was. 

Waarom we Taylor Mali’s in de wereld nodig hebben.

Deze zomer verhuisde ik. Van het ene naar het andere huis. Met zes weken daartussen waarbij mijn ge-he-le inboedel opgeslagen lag in twee containers van 10m3. Het was een louterende ervaring, ik kan niet anders zeggen. Niet altijd leuk, want ‘oh jee, je had per ongeluk ook je bikini ingepakt’. En zes weken in hetzelfde jurkje verveeld na een tijdje ook. Bovendien blijkt een bank een uitstekende uitvinding te zijn. Net zoals stoelen en een tafel. Om van een koelkast maar te zwijgen. Maar goed. Daar ging dit verhaal niet over.

De 4e generatie communicatie: Vragen Stellen.

Een gesloten vraag kent vier antwoorden:

  1. Ja.
  2. Nee.
  3. Dat weet ik niet.
  4. Dat wil ik niet zeggen.

Waarom ik ‘Gratis’ deel en niets terug vraag.

 

‘ We zijn dat hier niet zo gewend’.

Sinds ik meer met gemeenten en overheidsmedewerkers in aanraking kom tijdens trainingen en procesbegeleidingen, hoor ik bovenstaande zin steeds vaker.

REFLECTIEF KAPITAAL. #2

‘Reflecteren is een werkwoord, totdat je bedenkt dat je het maar beter bewaren kan.’ 

Voordat sociaal kapitaal een pakketje inhoud geworden was (zo’n vijftig jaar geleden), dat we bij wijze van spreken in onze broekzak konden stoppen en gebruiken op momenten dat het ons handig lijkt, spraken we over ‘sociaal handelen’ en ‘waarden en normen’ die onze samenleving bij elkaar hielden. Toen waren er grondbeginsels die onze opa’s en oma’s wereldwijd, eigenhandig in de aarde hadden gezet. Dat dat zou verworden tot een essentieel ingrediënt om ondernemerschap en organisaties mee vorm te geven, had niemand in die periode nog bedacht. 

Over Fabelhaftige scholen en Rotte Vis.

Wat doet ze in jullie ogen dan verkeerd?‘ Er is een nieuwe docent. En de derde klas VMBO-K die ik les geef is er niet tevreden mee. Stoïcijns en verbeten kijken ze me aan. Zelfs de meest empathische leerlingen, die doorgaans redelijk meegaand situatie’s ondergaan, kijken beteuterd en teleurgesteld. De informele leidster (een meisje in dit geval) houdt een vlammend betoog. 

Het Waarom van de Bedoeling en de Regel.

Er is geen plek zo vervuld van regels als ons onderwijs. En het lijkt de laatste jaren wel erger te worden in plaats van af te nemen, terwijl je toch zou denken dat we als samenleving wijzer worden. Kennelijk nog niet helemaal. Kennelijk levert de wereldwijdse verschuiving bij sommige mensen zoveel krampen op, dat ze leiden naar verwarring. De verwarring leidt naar het zoeken van een houvast. En houvast vindt men – hoe kan het ook anders – in het stellen van regels. Een schijnbare houvast, wellis waar.

We moeten stoppen met denken dat grote instanties alles weten. #waardecreatie

Misschien is dit een verhaal voor iedereen die nog gelooft dat grote instanties en instituties kwalitatief beter zijn dan een zzp-er. En laat ik dan beginnen met hand in eigen boezem te steken – ik was die persoon. Vijf jaar geleden was dit een verhaal voor mij geweest.

Nu sta ik aan de andere kant. Al een aantal jaar, maar het voelt als gisteren. Ik werk als eenpitter. Als zelfstandig ondernemer, zoals ik mezelf het liefste noem.

Waarom is de titel die we onszelf geven, belangrijker dan dat wat we doen? #waarde

‘Wat doe jij?’

‘Ik verkoop leuk gedrag.’

Het was er uit voor ik er erg in had. Nog enigszins verrast door mijn eigen vindingrijkheid, keek ik de man tevreden aan.

‘Maar wat doe je dan?’

‘Ik leer mensen hoe ze het leuk kunnen hebben’.

De beste Stuurlui staan…

Ik ga het gewoon hardop roepen. Ja? Ja. Dat ga ik doen. Waarom? Omdat ik het spuugzat ben en dat mag ook wel eens gezegd. Ooit leerde ik van één van de beste facilitators die ik ken dat het grootste compliment dat je krijgen kunt als trainer/facilitator de afkeur van je deelnemers is. ‘Ja’, zei hij. ‘Als mensen zover zijn dat ze tegen je ingaan, dan is het vertrouwen en de veiligheid optimaal.’ Eens. Roerend ben ik het daar mee eens. 

Hoe monitor je het succes van een project?

‘Ja…’ zegt hij, terwijl hij in een auto rijdt en ik aan de andere kant van de lijn in de vensterbank van mijn huis hang. ‘Ja, het is gelukt èn niet gelukt op hetzelfde moment.’ ‘Hoezo dan?’ vraag ik. We praten over grote projecten en op welke manier het succes daarvan vast te stellen is. We zijn stil, omdat ons brein nieuwe informatie door de neuronen jaagt. De lange stilte is in werkelijkheid een luttele seconde, voor we verder jakkeren met het delen van inzichten. ‘Ik monitor op gelukkige teamleden,’ denk ik hardop. ‘Als de mensen gelukkig zijn, dan is het project geslaagd. Dan komt de rest ook goed.’ Hij niet. Hij weet niet precies waarop dan wel, maar we moeten verder met onze dag en komen er nu niet uit.

Het gesprek siddert na in mijn gedachten. Welke indicatoren zet ik in als ik aan de slag ga? Is dat wel geluk, of monitor ik op meer dan dat?

Nuttig Plezier – Pas op hoor, het zou zo maar eens leuk kunnen worden!

We leven in een ‘uiterst complexe wereld’ tegenwoordig. Economische ellende, terroristen die de macht willen en smeltende poolkappen. Naast de echte problemen vind ik persoonlijk twintig soorten tandpasta ook behoorlijk verwarrend. Laat staan de prijsverschillen tussen de Lidl en de Albert Heijn, waarbij ik het consequent eerlijker vind om eerst alles te testen op kwaliteit, voordat ik me een mening vorm. Maar, waar haal ik de tijd vandaan om achttien tubes te vergelijken? (serieus. ik heb ze geteld).

Het is één nutteloze bende, die aarde. En dan ga je op het einde ook nog dood. Potverdorie. Zonder dat ze je er bij vertellen of het allemaal wel zin heeft gehad. Daar komen we daarna pas achter. Of niet. 

Dan leg ik het gewoon nog een keer uit. #andersorganiseren

Als je zelf iets heel enorm simpel vindt, en de omgeving niet, dan kan de communicatie soms te wensen over laten. Je probeert het eerst via A. Dan via B. Vervolgens vraag je je af of je de enige nitwit in de wereld bent, die denkt dat bepaalde zaken zo simpel – hups, in een hatseflats – op te lossen zijn. Totdat je er achter komt dat meer mensen het zien zoals jij, maar dat je met z’n allen nog in de minderheid bent. Of, dat de klassieker ‘met verandering komt weerstand mee’ nog steeds staat als een koe. En dat je koeien tegenwoordig mag knuffelen, maar dat nog niet iedereen dat snapt. 

Een pleidooi voor leuke systemen: De winkelmandjestoren.

Er zijn systemen in de wereld die enkel bedacht zijn omdat ze het ons – ons allemaal – in het algemeen gemakkelijker maken. Tegenwoordig zouden we het quasi-hip een ‘hack’ noemen. Maar vroeger dachten ze  ‘Joh. Dat is handig als we het zo doen’. Het stoplicht is zo’n systeem. En de pinautomaat. En de lift. Maar zelfs de toren met winkelmandjes valt in deze categorie. Bedacht omdat het handig is. En snel. En simpel. En – vooral – omdat het het ons allemaal gemakkelijker maakt in het leven.

De Kunst van Bedanken.

‘Het staat in elk recent managementboek geschreven’, zegt ze. ‘Echt, ik lees het overal’. Ze kijkt me aan alsof ik overtuigd moet worden, maar ik ben allang overtuigd. Ik lees de boeken niet waarover ze spreekt, maar ik geloof haar meteen. ‘verbinden‘ en ‘bedanken‘ – en ‘vieren’ komt trouwens ook een heel eind – zijn trendwoorden. Hoewel ze waarschijnlijk zo oud zijn als de weg naar Rome, maar dat waren we voor het gemak maar even vergeten. Want het is natuurlijk veel leuker als we het zelf bedacht hebben. In onze tijd. De ‘nieuwe’ tijd. 

Het is tijd voor een Frisse Wind!

Lieve opruimers & actievelingen van KeepitCleanDay,

Reflectief Kapitaal.

‘Ja, en dan…’. ‘En dan gebeurt er…’. ‘En dan daarna…’ We stapelden de inzichten op elkaar. Lotte en ik. Terwijl we op een donker pondje in regen en wind het IJ overstaken. Als een blokkentoren vol kleuren en vormen bouwden we door. Een ratjetoe van associaties en theorieën. Maar wel eentje die staan bleef. Stevig en – vooral – stralend. 

De wereld was heel even weg. #ridderzaaldialoog

‘We hebben vandaag geschiedenis geschreven’ zei Rabbijn Awraham Soetendorp met kalme woorden. Voor hem stonden ongeveer twintig journalisten die wilden weten hoe onze dag was geweest. Met elke ademhaling leek het alsof er meer rust  de ruimte in stroomde. Ik zat aan de zijkant in een rode pluche stoel. Tegenover me een deel van de jongeren die ook de pers te woord zouden staan. Afwachtend en neutraal keken ze naar de camera’s en notitieblokjes.

12